Trong mạng máy tính khổng lồ có tên gọi Internet, các thiết bị điện toán gửi nhiều loại tin nhắn khác nhau đến các thiết bị điện toán khác. Tin nhắn đó có thể chỉ là một gói công cụ kiểm tra kết nối (ping) để kiểm tra xem thiết bị khác có đang kết nối mạng hay không và cũng có thể là cả một trang web.
Tuy nhiên, vẫn có giới hạn với kích thước của một tin nhắn. Lí do là bởi lượng dữ liệu có thể truyền tải vào một thời điểm qua kết nối mạng vật lý giữa các thiết bị cũng có giới hạn.
Chính vì vậy, nhiều giao thức mạng phân chia mỗi tin nhắn thành các gói tin nhỏ hơn. Giao thức Internet (Internet Protocol, IP) mô tả cấu trúc của các gói tin di chuyển trên khắp Internet.
Mỗi gói tin IP chứa tiêu đề (dài 20 hoặc 24 byte) và dữ liệu (độ dài phụ thuộc vào nội dung). Tiêu đề bao gồm địa chỉ IP của máy nguồn và máy đích cùng một số trường khác giúp định tuyến gói tin. Dữ liệu là nội dung cần gửi, như một chuỗi ký tự hoặc một phần của trang web.
Bạn có thể tưởng tượng về các gói tin IP như những lá thư gửi qua bưu điện: phần tiêu đề là phong bì chứa tất cả thông tin định tuyến cần thiết mà bưu điện yêu cầu, phần dữ liệu là bức thư chỉ dành cho người nhận.
Giống như hệ thống bưu chính có thể định tuyến dựa trên thông tin được cung cấp để gửi các bức thư đi khắp thế giới, Giao thức Internet cũng có cách thức định tuyến để gửi các gói tin IP đi khắp Internet.
Giao thức định tuyến trên Internet
Giao thức Internet (Internet Protocol, IP) là một tập hợp các quy tắc quy định cụ thể cách định tuyến thông tin từ máy tính này sang máy tính kia trong mạng. Mỗi tin nhắn được chia thành từng gói tin, mỗi gói tin này sẽ di chuyển từ bộ định tuyến (router) này đến bộ định tuyến kia trên đường đến máy đích.
Trong bài đọc này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu quy trình gửi một gói tin từ máy nguồn đến máy đích.
Bước 1: Gửi gói tin đến bộ định tuyến
Máy tính sẽ gửi gói tin đầu tiên đến bộ định tuyến gần nhất. Bộ định tuyến là một thiết bị dùng trong mạng máy tính và có chức năng chuyển tiếp các gói tin.
Ngay lúc này, phần lớn các bạn đều sẽ có thể tìm thấy bộ định tuyến ở nhà hoặc trong lớp học. Đây là điểm dừng đầu tiên của những gói tin xuất phát từ máy tính mà bạn đang dùng.
Bước 2: Bộ định tuyến tiếp nhận gói tin
Khi bộ định tuyến nhận được một gói tin, nó sẽ xem xét phần tiêu đề IP. Trường quan trọng nhất trong tiêu đề là địa chỉ IP đích, cho biết đích đến cuối cùng của gói tin đó.
| Trường thông tin | Nội dung |
|---|---|
| Địa chỉ IP nguồn | 216.3.192.1 |
| Địa chỉ IP đích | 91.198.174.192 |
| Phiên bản | 4 |
| Số bộ định tuyến còn lại | 64 |
| … và khoảng hơn 10 trường thông tin khác! |
Bước 3: Bộ định tuyến chuyển tiếp gói tin
Bộ định tuyến có thể chuyển gói tin theo nhiều con đường khác nhau. Tuy nhiên, mục tiêu của bộ định tuyến là gửi gói tin đến một bộ định tuyến khác gần với máy đích hơn.
Vậy bộ định tuyến sẽ chọn hướng đi như thế nào? Bộ định tuyến có bảng chuyển tiếp (forwarding table) giúp nó chọn ra đường truyền phù hợp dựa trên địa chỉ IP đích. Bảng này không chứa hết tất cả các địa chỉ IP vì số địa chỉ IP khả thi là , quá nhiều để có thể lưu trữ hết. Thay vào đó, bảng chuyển tiếp sẽ chỉ liệt kê tiền tố của địa chỉ IP.
| Tiền tố của địa chỉ IP | Đường truyền |
|---|---|
91.112 |
1 |
91.198 |
2 |
192.92 |
3 |
| … |
Địa chỉ IP có cấu trúc phân cấp. Thông thường, hai địa chỉ IP có phần tiền tố giống nhau có nghĩa là chúng cùng nằm trong một mạng máy tính lớn, ví dụ như mạng Comcast SF. Dựa trên nguyên lí đó, bảng chuyển tiếp của bộ định tuyến sẽ phải lưu trữ ít thông tin hơn.
Khi bộ định tuyến xác định được hàng phù hợp nhất với địa chỉ IP đích trong bảng, nó sẽ gửi gói tin theo đường truyền tương ứng.
Bước 4: Bộ định tuyến cuối cùng chuyển tin nhắn đến đích
Nếu không có vấn đề phát sinh, sớm hay muộn, gói tin cũng sẽ đến được một bộ định tuyến biết chính xác máy đích của nó ở đâu.
| Tiền tố của địa chỉ IP | Đường truyền |
|---|---|
91.112 |
1 |
91.198.174.192 |
Trực tiếp |
192.92 |
2 |
| … |
Khi đã tìm được địa chỉ IP đích, bộ định tuyến có thể hoàn thành quá trình gửi tin nhắn.




